De Nederlandse Academie voor Arbeidswetenschappen

Hoe trots bij kan dragen aan de bedrijfsresultaten, strategisch gezondheidsmanagement en arbeidsveiligheid

Bent u wel eens met de tram over het spoor gereden van het open lucht museum in Arnhem? Dan heeft u “trots” met eigen ogen kunnen zien. Direct bij de ingang van het open lucht museum stapt u in een prachtige oude tram. De bestuurders en conducteurs stralen aan alle kanten trots uit. Dit ontwijken kan bijna niet. Bovendien waarschuwen ze voor onveilige situaties, alsof het heel vanzelfsprekend is. De tram brengt u vervolgens naar oude ambachten. Dat wat vroeger met de hand werd gedaan, werd in de 20e eeuw door machines overgenomen. Het openluchtmuseum laat dit proces in volle glorie zien. Het is daarmee een tentoonstelling van vaktrots. Let maar eens op de gezichten wanneer u door het openlucht museum loopt. En kijk dan ook goed naar de kaasmakers, drukkers en papierscheppers. Daar kan geen medewerkers tevredenheidonderzoek, veiligheidsreglement of complimentenmanagement aan tippen.

Uit het meest recente onderzoek van onze academie, de NAAW, blijkt dat ruim 20 procent van de bedrijven actief geïnteresseerd is in vitaliteit. Daarmee is vitaliteit als een komeet het gezondheidsmanagement voorbijgeschoten. Maar… er is wel reden tot reflectie. En er is veel verbetering mogelijk. Heel merkwaardig: de factoren die volgens veel instrument-aanbieders kennelijk de vitaliteit verhogen zijn dezelfde als die vroeger werden genoemd bij het verzuimbeleid. Nog merkwaardiger, ze zijn tegengesteld aan de factoren die bij het tegenwoordige verzuimbeleid succesvol zijn. In dit artikel vindt u een ontdekkingstocht. Wat heb je echt nodig voor een vitale en goed presterende organisatie, bevolkt door vitale, tevreden en bevlogen medewerkers?

De cirkel van vertrouwen: in een comedy kunnen we erg lachen om vertrouwen of het gebrek daaraan. Geldt dit ook voor organisaties? Daar is een gebrek aanvertrouwen de voedingsbodem voor veel leed met vaak fatale gevolgen. Welke factoren spelen mee en vormen dikwijls de oorzaak bij mislukte projecten?Of hoe conflicten ontstaan? Teams niet samenwerken? Emoties snel oplopen? Mensen elkaar niet aanspreken?

Empathie en mensbeeld

Op het moment dat ik dit schrijf is de rechtszaak tegen Wilders begonnen en op het moment dat u dit leest zullen de kranten er wel vol van staan. Nou wil ik me daar niet in mengen, maar wel signaleren dat wereldberoemde geleerden het tegenwoordig nodig vinden in te gaan op ons mensbeeld en met name ons beeld van andere mensen dan wijzelf. Dat is ook in onze arbeidswereld van belang. Zijn werknemers meer dan objecten die moeten worden beschermd? Waarom moeten leidinggevenden werknemers veel-eisend helpen bij het veranderen van hun keuzegedrag bij gezondheidsklachten en verzuim? Kunnen ze dat niet zelf?

Gedrag en integraal gezondheidsmanagement

Vorige maand wierp ik de vraag op hoe je een vastgelopen verzuimbeleid weer vlot trekt. Uit een branche-onderzoek dat ik net heb verricht bleek dat vijftig procent van de bedrijven weer een stijgend verzuim kent. Ik denk daarom dat een aantal van de lezers dat inmiddels ook heeft meegemaakt. De vraag is: wat kan je daar aan doen. Volgens mij is het probleem dat het verzuimbeleid vaak niet is ontworpen als beleid maar als een eenmalig project waarin procedures werden uitgerold, leidinggevenden zijn getraind en de bedrijfsarts op zijn kop heeft gekregen. Verzuim is gedrag en leidinggevenden moeten veeleisen helpen. In de fase daarna gaat het om inzetbaarheid en leefstijl. En ergens gaat daar wat mis. Maar wat?

De vrouw die stond te bestellen in de broodjeszaak had een heel lijstje bij zich:

”Twee worst, twee broodjes gezond en drie broodjes arbo. En twee melk, een karnemelk en een flesje haarlemmerolie.”

Nog wonderlijker was dat ik de man achter de toonbank herkende als onze preventiemedewerker. En kennelijk wijst hij precies wat de bedoeling was want voor dat ik het wist had hij twee zakken en een doosje gevuld met de gevraagde lekkernijen. De fles haarlemmerolie werd apart verpakt omdat hij zo groot was. Het duurde even, maar toen ik zelf aan de beurt was wist ik dat ik aan een avontuur begon.